«Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις».

karavitis nikos

του Νίκου Καραβίτη

Η δήλωση του Eurogroup της 22ας Ιουνίου έφερε το τέλος μιας εποχής (για όσους πανηγυρίζουν) και την αρχή μιας άλλης (για όσους θέλουν να είναι επιφυλακτικοί). Η έξοδος της χώρας από το πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης έγινε σε κλίμα πολιτικής αντιπαράθεσης και η αλήθεια, ως συνήθως, βρίσκεται κάπου στη μέση.

Ας δούμε, λοιπόν, τα θέματα:

Βγήκαμε από τα μνημόνια;
Ναι μεν, αλλά… Σε όρους δικαστικού ρεπορτάζ, θα λέγαμε ότι μας χορηγήθηκε αναστολή με περιοριστικούς όρους. Υπάρχει μια σειρά δεσμεύσεων της χώρας προς τους δανειστές, για να εξασφαλιστούν στο μέλλον, όσο είναι δυνατόν, η δημοσιονομική πειθαρχία και η οικονομική μεγέθυνση.

Ήταν «καλή» η συμφωνία για το δημόσιο χρέος;

Όχι, βέβαια. Κατ’ αρχάς θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η συμφωνία αφορά μόνο στο μισό μόνο χρέος (αυτό προς EFSF/ESM). Και πώς θα μπορούσε να είναι πιο γενναιόδωρη μια τέτοια συμφωνία, από τη στιγμή που οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις, αλλά και γενικότερα το πολιτικό σύστημα, δεν έχουν επιδείξει τον απαιτούμενο βαθμό αξιοπιστίας; Ο εγκλωβισμός της χώρας στη διαπλοκή κομματικών σκοπιμοτήτων και αγκυλώσεων με συμφέροντα διαφόρων ομάδων πίεσης έχει κόστος για τις επόμενες γενεές. Το κόστος αυτό εμφανίζεται στους όρους των δανειστών, οι οποίοι απαιτούν υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και (μοιραία) κρατούν χαμηλό καλάθι για τους ρυθμούς ανάπτυξης. Σε μία πρόσφατη μελέτη για λογαριασμό της ΤτΕ δείξαμε ότι μακροχρόνια το μισό πρωτογενές πλεόνασμα σε σχέση με το συμφωνηθέν θα ήταν αρκετό για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Παρ’ όλα αυτά, ποιες είναι οι πιθανότητες ανάκαμψης της οικονομίας;

Το Eurogroup το διατύπωσε σαφώς: χρειάζεται μακροχρόνια προσήλωση στους στόχους. Το μυωπικό πολιτικό σύστημα έχει δείξει μέχρι τώρα ότι αδυνατεί να υπερβεί συνήθειες πολλών δεκαετιών και να σκεφτεί μακροχρόνια. Για να ανακάμψει η οικονομία και να αποφύγουμε νέες περιπέτειες (ποιος εγγυάται ότι αποκλείονται, με τις αγορές να καραδοκούν;) απαιτείται μία σειρά πραγμάτων που ακόμα δεν έχουμε δει. Ενδεικτικά, έχουμε α) συνταγματική αναθεώρηση για την ξεκάθαρη διάκριση και αποτελεσματική λειτουργία των εξουσιών, β) διαρθρωτικές αλλαγές σε ένα σωρό τομείς (απελευθέρωση της οικονομίας, αδειοδοτήσεις, δημόσια διοίκηση και ρόλος του κράτους, εκπαίδευση, υγεία, δημιουργία υποδομών κ.ά.), γ) αποκατάσταση της ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα, γ) μακροχρόνια λύση για το ασφαλιστικό σύστημα (πραγματική ενιαιοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος και όχι απλά διοικητική ενοποίηση, σύστημα επαγγελματικής ασφάλισης κ.λπ.), δ) ανακατανομή των δημοσίων δαπανών και λιγότερο επιβαρυντικό, αλλά αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα με ενιαίους όρους για όλους (που να εφαρμόζονται, βεβαίως), μακριά από ιδεοληψίες, πονηρές παροχολογίες και μικροσυμφέροντα.

Όλα αυτά καλούνται να αντιμετωπίσουν όχι μόνο η σημερινή ή αυριανή κυβέρνηση, αλλά όλες οι κυβερνήσεις σε χρονικό βάθος δεκαετιών. Και μάλιστα, τώρα πρέπει να αναλάβουν πλήρως τις ευθύνες τους μιας και εξέλειψε η δικαιολογία των βαρβάρων. Αυτοί, σοφώς ποιούντες, δήλωσαν ότι αποχωρούν.

Εμείς βλέπουμε ότι εδώ γύρω πάντα θα τριγυρνούν;

Pin It