Σύγχρονοι «Μνημείων Άνδρες»

mnhmeion andres

Ομάδα ειδικών αποστολών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στις εμπόλεμες ζώνες

Συστήνει ο αμερικανικός στρατός με το Ινστιτούτο Smithsonian

Μία από τις κινηματογραφικές επιτυχίες των περασμένων ετών ήταν η ταινία «Μνημείων Άνδρες» (Monuments Man), με πρωταγωνιστή τον Τζορτζ Κλούνεϊ και αφορούσε την εξιστόρηση της δράσης μίας ομάδας ειδικών του αμερικανικού στρατού για τη διάσωση των έργων τέχνης που είχαν λεηλατήσει από τις κατεχόμενες χώρες οι Ναζί. Τότε, 350 ειδικοί είχαν φορέσει στρατιωτική στολή και στο διάστημα 1943-1951 είχαν διασώσει, καταγράψει και συντηρήσει τέσσερα από τα πέντε εκατ. των καλλιτεχνικών θησαυρών που είχαν κλέψει από τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους τα στρατεύματα του Χίτλερ. Μάλιστα, δύο από τα μέλη αυτής της ειδικής ομάδας είχαν χάσει τη ζωή τους σε αυτήν την επιχείρηση.

Αυτές τις ημέρες, το Πεντάγωνο αποφάσισε να συνεργαστεί με το γνωστό Ινστιτούτο Smithsonian της Ουάσινγκτον, για να συστήσει μία νέα εκδοχή του Μνημείων Ανδρών. Θα πρόκειται για άνδρες και γυναίκες που θα ανήκουν στις εφεδρείες του στρατού και θα είναι διευθυντές μουσείων, επιμελητές εκθέσεων, αρχαιολόγοι, αρχειοθέτες και άλλες ουκ ων έστι αριθμός ειδικότητες.

Αυτοί οι ειδικοί θα έχουν ως κέντρο επιχειρήσεων το στρατόπεδο του Φορτ Μπραγκ στη Βόρειο Καρολίνα και η ομάδα θα ανήκει στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πολιτικών και Ψυχολογικών Υποθέσεων του στρατού.

Η ανάγκη για τη σύσταση μίας τέτοιας ομάδας υπαγορεύθηκε από την πρόσφατη πολεμική εμπειρία των ΗΠΑ, των οποίων οι δυνάμεις ενεπλάκησαν σε επιχειρήσεις σε χώρες που διέθεταν μία πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, από τις αρχαιότερες στον παγκόσμιο πολιτισμό. Μολαταύτα, όπως συνέβη στο Ιράκ το 2003 και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βαγδάτης, οι αμερικανικές δυνάμεις δεν κατέστη δυνατό να διασώσουν τα αρχαία μνημεία από καταστροφές.

«Κατά τη διάρκεια μίας σύρραξης, η καταστροφή εμβληματικών μνημείων ή η λεηλασία έργων τέχνης δεν αποτελούν μόνο μία απώλεια υλικών αντικειμένων. Αντιστοιχούν, επίσης, σε στέρηση της ανθρωπότητας από τη γνώση, σβήνει την Ιστορία και την ταυτότητα ενός λαού. Η συνεργασία του Smithsonian και τον αμερικανικό στρατού έχει στόχο να αποτρέψει αυτά τα ηθικά και νομικά εγκλήματα πολέμου», τονίζει ο Ρίτσαρντ Κούριν, ανθρωπολόγος στο Smithsonian, με την ανακοίνωση ότι συστήνεται αυτή η νέα ομάδα ειδικών στα έργα τέχνης που θα δραστηριοποιείται σε ζώνες πολέμου.

Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας New York Times, ο έφεδρος συνταγματάρχης Σκοτ ΝτεΤζέσι, που είναι ο ίδιος ζωγράφος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας, ενώ επιπλέον είναι παλαίμαχος των πολέμων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, δήλωσε πως η αποστολή αυτής της ομάδας δεν πρόκειται να είναι το κυνήγι των λεηλατημένων έργων τέχνης, όπως στην ταινία. Αντίθετα, θα δρα ως ενδιάμεσος ανάμεσα στα στρατιωτικά επιτελεία του αμερικανικού στρατού και τις τοπικές Αρχές στις εμπόλεμες ζώνες, προκειμένου να προστατεύεται η πολιτιστική κληρονομιά στις περιοχές των συγκρούσεων, ενώ θα συμβάλλει και στην αποκατάσταση της κοινωνίας των πολιτών σε αυτές.

Οι υπεύθυνοι αυτού του προγράμματος ενημέρωσαν πως οι εργασίες για τη σύνθεση της ομάδας θα ξεκινήσουν στο Smithsonian από τον Μάρτιο του ερχομένου έτους και ευελπιστούν πως μέσα σε λίγο καιρό θα είναι σε θέση να έχουν αναπτύξει στο πεδίο περίπου 25 στελέχη.

Καθώς θα πρόκειται για στελέχη σε εφεδρία, η ομάδα δεν θα είναι ανεπτυγμένη διαρκώς στις εμπόλεμες ζώνες, αλλά θα προσκολλάται σε στρατιωτικές μονάδες που δραστηριοποιούνται σε αυτές. «Η τελική ιδέα είναι να εντοπίζουμε ποιοι τόποι δεν θα βομβαρδίζονται ή δεν θα πρέπει να σταθμεύουν άρματα μάχης σε αυτούς», ανέφερε ο αντισυνταγματάρχης Τιμ Πιούμπρικ -βετεράνος του Πολέμου στον Κόλπο- ο οποίος μαζί με τον ΝτεΤζέσι επέστρεψαν από ένα σεμινάριο με την αντίστοιχη μονάδα του βρετανικού στρατού για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Πηγή: The New York Times, El Pais

Pin It